Xã hội học là gì? Tìm hiểu tổng quan về chức năng xã hội học

xa-hoi-hoc-la-gi


Trang chủ » Chuyên mục khác » Xã hội học là gì? Ý nghĩa nghiên cứu xã hội học

Xã hội học là gì? Ý nghĩa nghiên cứu xã hội học

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu khái quát về khái niệm xã hội học là gì? những chức năng cơ bản và ý nghĩa nghiên cứu xã hội học.

Xã hội học là gì?

“Xã hội học là khoa học về các quy luật của tổ chức xã hội” – August Comte ngôn từ “Xã hội học” (sociology) bắt nguồn từ gốc chữ latin: Societas (xã hội) và chữ Hy lạp: Lógos (thuật ngữ, học thuyết). Khái niệm này được chính Auguste Comte xây dựng và đưa vào hệ thống tri thức khoa học lần đầu tiên vào năm 1838. Ông được coi là người đầu tiên đặt những viên gạch lý thuyết cho ngành khoa học này. Sau này, xã hội học đã được phát triển theo những trường phái khác nhéu. hiện nay xã hội học đang được nghiên cứu theo những trường phái chính như sau: Cách tiếp cận vĩ mô: thống kê xã hội, hệ thống xã hội, cơ cấu xã hội. Cách tiếp cận vi mô: Đi vào thống kê con người, hành vi, hành động của con người. Cách tiếp cận tổng hợp: Đi vào thống kê cả xã hội và hành vi xã hội của con người. Xã hội học nghiên cứu mặt xã hội của xã hội. Nhưng mặt xã hội đó lại là đối tượng nghiên cứu chung của nhiều ngành khoa học khác nhau. Chẳng hạn nó là đối tượng của khoa học kinh tế khi thống kê về sản xuất, phân phối, trao đổi, tiêu dùng vật chất, hoặc nó trở thành đối tượng của khoa học chính trị khi thống kê về quyền lực, nó là đối tượng của khảo cổ học khi thống kê những gì còn lại của những nền văn minh đã mất… Còn “xã hội học là khoa học nghiên cứu chủ yếu về các khuôn mẫu của các tương tác con người trong xã hội (social interactions)”. Các tương tác đó diễn ra trong trường quan hệ xã hội giữa các chủ thể xã hội (cá nhân, nhóm, cộng đồng, xã hội tổng thể) diễn ra trong các hoạt động xã hội (sản xuất, văn hóa, tái sản sinh xã hội, quản lý, giao tiếp). Để thống kê được những điều đó, xã hội học phải bắt đầu từ các sự kiện, hiện tượng và quy trình xã hội.

Chức năng của xã hội học

Mỗi một môn khoa học đều có một số chức năng nhất định. Chức năng của mỗi môn khoa học được phản ánh ở mối quan hệ và sự ảnh hưởng qua lại của chính môn khoa học đó với thực tiễn xã hội. Xã hội học có sáu chức năng cơ bản sau đây:

Chức năng nhận thức

Xã hội học cũng giống như các môn khoa học khác là trang bị cho người thống kê môn học những tri thức khoa học mới, nhờ đó mà chúng ta có được nhãn quan mới mẻ hơn khi tiếp cận tới các hiện tượng xã hội, sự kiện xã hội và quy trình xã hội vốn rất gần gũi rất quen thuộc quanh chúng ta. Xã hội học góp phần mở rộng sự hiểu biết của con người về đời sống xã hội, về các nguyên nhân và hệ quả của các sự kiện xã hội, và các vấn đề xã hội cần được giải quyết thông qua việc nghiên cứu phát hiện quy luật của sự vận động và phát triển của các hiện tượng hay quá tình xã hội.

Chức năng tư tưởng

Xã hội học giúp chúng ta nhận thức đầy đủ sức mạnh và vị trí của con người trong hệ thống xã hội, góp phần nâng cao ý thức của con người về vai trò, vị trí và trách nhiệm của mình trong xã hội, họ tự điều chỉnh thái độ, hành vi của mình cho phù hợp với những chuẩn mực ứng xử của cộng đồng, phát huy được tính tích cực xã hội, khắc phục được các hành vi lệch lạc.

Chức năng dự báo

Trên cơ sở những kết quả điều tra thống kê thực nghiệm, phân tích một cách logic và khách quan các sự kiện, hiện tượng, quy trình xã hội, xã hội học còn đưa ra được những dự báo về xu hướng, tương lai vận động và phát triển xã hội. Dự báo xã hội là một thế mạnh của xã hội học. có khả năng nói trong tất cả các môn khoa học xã hội thì xã hội học có chức năng dự báo mạnh nhất và hiệu quả nhất.

Chức năng thực tiễn

Xã hội học không phải là khoa học nghiên cứu hoạt động quản lý, nhưng các hoạt động quản lý kể cả quản lý kinh tế, hành chính hay nhân sự chỉ trở nên tối ưu khi mà biết dùng tốt các kết luận, nhận định và dự báo của xã hội học. các thống kê xã hội đều đặn hướng đến mục tiêu thực tiễn nhằm cung cấp tri thức trực tiếp cho hoạt động sống của cá nhân, nhóm, cộng đồng và xã hội hay đề nghị các giải pháp hay phương hướng hành động cho việc hoạch định chính sách và tổ chức thực hiện các chương trình theo đúng bắt buộc khách quan của sự phát triển xã hội. Auguste Comte cha đẻ của ngành khoa học này ngay từ lúc sơ khai đã nhấn mạnh chức năng cải tạo xã hội của nó mà ông tóm tắt trong mệnh đề rất nổi tiếng “Biết dự đoán, biết kiểm soát”. Các phương pháp, các kỹ thuật thao tác, các cách thức tiếp cận xã hội của xã hội học được các ngành khoa học khác nhéu tương đương các lĩnh vực khác nhau của kinh tế, chính trị, văn hóa,… dùng như một công cụ hữu ích và hết sức cần thiết trong quy trình vận hành. Chúng ta có thể thấy rõ điều đó qua các cuộc thăm dò dư luận xã hội trước các cuộc tranh cử, hay các phương pháp điều tra của xã hội học được ứng dụng vào việc thăm dò nhu cầu, thị hiếu khách hàng trong marketing. Do vậy “xã hội học sẽ làm một công cụ hữu hiệu để cho con người có khả năng xây dựng cho mình một xã hội tốt đẹp hơn”.

Ý nghĩa của xã hội học

Bắt đầu từ thế kỷ XVIII, cuộc sống xã hội ở các nước châu u trở nên hết sức phức tạp từ Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất, sự ra đời của Chủ nghĩa tư bản, những mâu thuẫn giai cấp, mâu thuẫn dân tộc, mâu thuẫn tôn giáo stress, các quan hệ xã hội ngày càng thêm đa dạng và phức tạp. Trước tình hình như thế, xã hội sinh ra một bắt buộc cấp thiết là cần phải có một ngành khoa học nào đó đóng vai trò tương tự như một bác sĩ luôn luôn theo dõi cơ thể sống – xã hội tiến tới giải phẫu các mặt, các lĩnh vực khác nhau trên bề mặt cắt của nó từ tầm vĩ mô đến vi mô, kể cả khi xã hội đó thăng bằng tương đương khi mất thăng bằng để chỉ ra trạng thái thật của xã hội đó, phát hiện ra những vấn đề xã hội (social problems), dự báo khuynh hướng phát triển của xã hội, và chỉ ra những giải pháp có tính khả thi. Xã hội học đã phát triển rực rỡ và có được những bước tiến dài trong việc xây dựng nền tảng tương đương các phân ngành xã hội học ở các nước công nghiệp phát triển. có thể nói những thành tựu to lớn mà các nước công nghiệp phát triển đạt được là có sự đóng góp một cách đáng kể của ngành khoa học xã hội học. Ngày nay, xã hội học đã có mặt ở hầu khắp các nước trên thế giới và chiếm một vị trí xứng đáng trong hệ thống lý thuyết tương đương ứng dụng. Ths. Ds. Trần Lê Diễm Anh Tôi là ThS. DS. Trần Lê Diễm Anh, Viện trưởng Viện thống kê Phát triển Nguồn Lực Việt, với hơn 22 năm là quản lý cấp cao của các tập đoàn Dược phẩm hàng đầu thế giới và quy trình học hỏi không ngừng, cùng với quý Thầy Cô trong Viện IRDM, công ty chúng tôi có tâm nguyện chia sẻ những giá trị này đến Bạn và đồng hành cùng Bạn trong suốt hành trình còn lại trong cuộc sống. Facebook Search Bạn đang cần tư vấn? Nếu bạn đang muốn tìm hiểu nhanh các khóa học của IRDM, hãy gọi ngay cho Chúng Tôi nhé! Gọi Ngay


Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*